s1

Witamy na stronie Publicznej Szkoły Podstawowej w Kolnicy!

s3

Wycieczka do Warszawy


01-05.06


Temat: Jak należy recytować? Poradnik małego recytatora – zajęcia logopedyczne dla      

              uczniów kl. I-III. (2 godz.)

Cele: utrwalenie zasad  poprawnej recytacji wierszy, doskonalenie techniki recytacji poprzez: usprawnianie motoryki artykulacyjnej, utrwalanie prawidłowego toru oddechowego, ćwiczenia rytmizujące i rozwijanie percepcji słuchowej, doskonalenie wyrazistości mowy (dykcji).


Pomoce dydaktyczne:
- wycięte z kolorowej wycinanki słoneczko z promykami i chmura z kropelkami
- kolorowe waciki
- kolorowe kartoniki z ćwiczeniami oddechowymi i artykulacyjnymi
- podczas zajęć można wykorzystać nagrania recytacji w wykonaniu aktorów


Przebieg zajęć:
I Wstęp

1. Odsłuchanie czytanego przez rodzica tekstu, dotyczącego zasad recytacji pt. O Janku Słówko, miłośniku poezji


                                            O Janku Słówko miłośniku poezji
                                                      (tekst czyta dorosły)
              W niewielkim miasteczku była szkoła, do której uczęszczał Janek Słówko. Janek był przez wszystkich lubiany, ponieważ zawsze miał dla każdego dobre słowo i nigdy się nie złościł.
             Janek uwielbiał czytać wiersze. Codziennie na przerwie można go było zobaczyć w bibliotece szkolnej, gdzie przeglądał różne tomiki wierszy. Wiersz, który szczególnie mu się spodobał, długo pozostawał w jego pamięci. Jednak Janek Słówko mówił niepoprawnie. Niedbale i niestarannie wymawiał słowa. A ponieważ był nieśmiały mówił bardzo cicho i niewyraźnie. Nie wszyscy potrafili go zrozumieć, ale nikt nie odważył się zwrócić mu uwagi. Poza tym stał zgięty i mówiąc patrzył w podłogę.
             Janek Słówko, jako miłośnik poezji, brał udział już w niejednym konkursie recytatorskim z różnych okazji. Niestety, nigdy nie zdobył pierwszego miejsca. Przegrana za każdym razem smuciła go ogromnie, ale nie wiedział jak ma zdobyć I miejsce w konkursie recytatorskim.
Dzieci odpowiadają ustnie na pytania zamieszczone na tablicy:
a) Dlaczego Janek Słówko nie zdobył I miejsca w konkursie recytatorskim?
b) Jak ma mówić Janek Słówko, żeby zdobyć I miejsce w konkursie recytatorskim?

Przykładowe odpowiedzi:
1.a) Dlaczego Janek Słówko nie zdobył I miejsca w konkursie recytatorskim? (propozycje)
- mówił niepoprawnie (niewłaściwie wymawiał głoski w wyrazach)
- niedbale (czyli byle jak, za mało otwierał usta) i niestarannie wymawiał słowa
- mówił bardzo cicho i niewyraźnie
- nie wszyscy potrafili go zrozumieć
- mówiąc stał zgięty i patrzył w podłogę
1.b) Jak ma mówić Janek Słówko, żeby zdobyć I miejsce w konkursie recytatorskim? (propozycje zasad recytacji = poradnik małego recytatora)
- mówić poprawnie/ bezbłędnie (właściwie wymawiać głoski w wyrazach)
- starannie/ dokładnie wymawiać słowa
- mówić wyraźnie, głośno i odważnie
- recytować bez pośpiechu (zachować wolne tempo mówienia)
- podczas recytacji być wyprostowanym
- należy patrzeć przed siebie
2. Układamy Poradnik Małego Recytatora.
Dzieci zapamiętują  zredagowane już zasady recytacji (punkt 1.b) i podają kolejne.
Inne propozycje:
- wykonywać ćwiczenia: usprawniające narządy mowy (wargi, język, podniebienie, żuchwa), wydłużające oddech, usprawniające słuch i doskonalące wyczucie rytmu
- nauczyć się dobrze czytać wiersz, zrozumieć jego treść a potem opanować go pamięciowo
- w odpowiednim miejscu brać oddech
- przestrzegać znaków przestankowych: kropek, przecinków
- odpowiednio intonować wiersz (zdania oznajmujące, rozkazujące i pytające)
- modulować głos czyli zmieniać jego brzmienie i tempo (np. radosne utwory czytać głośno, wesoło i szybciej, a smutne wygłaszać ciszej, smutniej i wolniej)
- podczas recytacji ręce trzymać wzdłuż ciała
- stać w lekkim rozkroku
II Rozwinięcie:
Ćwiczenia doskonalące technikę recytacji wierszy:
- gimnastyka narządów mownych,
- ćwiczenia oddechowe,
- ćwiczenia logorytmiczne,
- ćwiczenia słuchu fonematycznego.
1. Gimnastyka buzi i języka (czyli ćwiczenia usprawniające narządy artykulacyjne), np. opowiadanie Pan Języczek na spacerze:

a) Wyobraź sobie, że jesteś panem Językiem, który w piękny, słoneczny dzień wybiera się na długi spacer. Najpierw podziwiaj błękitne niebo  ( przesuwanie czubka języka od wałkka dziąsłowego do podniebienia miękkiego), potem piękne wzgórza ( przesuwanie czubka języka po wewnętrznej stronie policzków). Teraz policz drzewa (liczenie językiem górnych i dolnych zębów), a następnie przyjrzyj się pasącemu się na łące koniowi ( kląskanie). Wyciągnij się na zielonej trawie (wysuwanie języka w kierunku nosa). Jesteś na szczycie. Pójdź w lewą stronę, a następnie w prawą stronę ( wysuwanie języka w kierunku lewego i prawego ucha)- tu spotykasz pieknego, pręgowatego kota, który na śniadanie wypił mleko (dziecko mając szeroko otwarte usta oblizuje wargi).
b) Gimnastyka buzi:
• osiołek: i – o, i – o....... (Ćwiczenie usprawniające mięśnie warg. Dziecko naprzemiennie wymawia głoskę: i rozciągając usta i głoskę: o układając wargi w kółeczko.)
• ryba: okrągłe usta (Ćwiczenie mięśnia okrężnego warg. Dziecko opuszcza i unosi żuchwę.)
• koń: parskamy (prr..) (Ćwiczenie mięśnia okrężnego warg.)
c) Gimnastyka języka:
• źrebak: kląskamy (Ćwiczenie usprawnia czubek języka, którym dziecko energicznie uderza o podniebienie.)
• cukierek: mlaskamy (Ćwiczenie usprawnia środek i czubek języka.)
• koci grzbiet: prężymy język (Dziecko wykonuje „koci grzbiet” z języka, zaczepiając jego czubek o dolne siekacze, a środek wyginając do góry. Ćwiczenie usprawnia mięśnie poprzeczne i podłużne języka.)
Inne ćwiczenia:
-„malowanie podniebienia” (Dziecko przesuwa czubkiem języka od wałka dziąsłowego do podniebienia miękkiego.)
-„malowanie ścian policzków” (Dziecko przesuwa czubkiem języka po wewnętrznej stronie policzków.)
-„liczenie ząbków” (Dziecko dotyka czubkiem języka do dolnych i górnych ząbków.)
-wysuwanie języka na brodę, w kierunku nosa, lewego ucha i prawego ucha
-„lizanie lodów” (Dziecko wykonuje językiem ruchy przypominające lizanie lodów.)
-układanie języka w rurkę
d) Gimnastyka podniebienia:
- naśladowanie chrapania; gulgotanie: gul, gul; naśladowanie gęsi: gę, gę
2. Ćwiczenia oddechowe: (wdech nosem – wydech ustami)
Mówienie jest nierozłącznie związane z oddychaniem. Celem ćwiczeń oddechowych jest pogłębienie oddechu, rozruszanie przepony i wydłużenie fazy wydechu. Ćwiczenie należy powtórzyć kilka razy.
• dmuchanie: zadanie polega na przysunięciu dłoni do ust, krótkim wdechu nosem i zdmuchnięciu kolorowej watki z dłoni powietrzem wydychanym przez usta.
• filiżanka: dmuchamy na parującą herbatę (wdech nosem – wydech ustami zimnego strumienia powietrza. Ćwiczenie utrwala prawidłowy tor oddechowy, wydłuża fazę wydechową.)
• baloniki: powoli wypuszczamy powietrze (wdech nosem, następnie dziecko maksymalnie wypełnia policzki powietrzem i bardzo powoli je wypuszcza: psss... Ćwiczenie utrwala prawidłowy tor oddechowy oraz ćwiczy mięśnie warg i policzków.)
• lew: ziewamy (ćwiczenie utrwala oddychanie brzuszne, ćwiczenie żuchwy.)
• ręce: chuchamy ciepłym strumieniem powietrza (ćwiczenie utrwala oddychanie brzuszne i wydłuża fazę wydechową.)
• liczenie na wydechu (dziecko stopniowo wdycha powietrze nosem i spokojne, na jednej fali wydechowej wypowiada tekst, próbując policzyć jak najwięcej wron.): Pierwsza wrona bez ogona, druga wrona bez ogona, trzecia wrona bez ogona, czwarta wrona bez ogona, piąta wrona bez ogona...
Inne ćwiczenia oddechowe do wykorzystania:
-chichotanie: hi,hi,hi – śmiech dziewczynki; ha, ha, ha – śmiech chłopca; he, he, he – śmiech staruszki; ho, ho, ho – śmiech mężczyzny (Wdech nosem, wydech ustami. Ćwiczenie utrwalające oddychanie brzuszne. Ćwiczenie przepony.)
-gwizdanie (Ćwiczenie mięśnia okrężnego warg i wydłużanie fazy wydechowej.)
-zabawa w oddechy: nabieramy powietrze nosem i na wydechu powtarzamy wielokrotnie wybraną sylabę ( mi, zy, ta, ...) oraz krótkie wyrazy- np. kosa, piła, maszt, itp.)
3. Ćwiczenia logorytmiczne:
Bardzo pomocne w pracy nad doskonaleniem mowy są ćwiczenia rytmizujące (logorytmiczne).
• dzieci wyklaskują rytm: np. dwa krótkie (szybsze) klaśnięcia i dwa dłuższe (wolniejsze)
• dzieci powtarzają  tekst rymowanki (przesadnie artykułując samogłoski), dzielą go na sylaby i wyklaskują:
Mała dama domek miała.
Mały domek. Duży chciała.
To go zawsze podlewała.
A jak urósł, to przestała

W domu Ani –ani ani.
W domu Oli – ni fasoli.
W domu Eli – nie wiedzieli.
W domu Uli – nie wyczuli.
W domu Izy – dwie walizy.
• dzieci maszerują w kole, śpiewają tekst i wyklaskują liczebniki lub wytupują nogami:

1) Na zielonej łące: raz, dwa, trzy. Pasły się zające: raz, dwa, trzy. A to była pierwsza zwrotka, teraz będzie druga zwrotka.
2) Na zielonej łące: raz, dwa, trzy. Pasły się zające: raz, dwa, trzy. A to była druga zwrotka, teraz będzie trzecia zwrotka. Itd.
• dzieci ustawiają się parami, twarzą ku sobie i powtarzają (przesadnie artykułując samogłoski)  imiona (stopniowo dodając nowe) jednocześnie wyklaskując je, lewą ręką w prawą rękę partnera i odwrotnie: Oto Ala, Ola, Ada, Ula, Ania. (dziecko nabiera powietrze przez nos i wydychając je przez usta powtarza tekst.)
3. Ćwiczenia słuchu fonematycznego (słuchowe):
Słuch fonematyczny to zdolność precyzyjnego słyszenia i różnicowania dźwięków mowy.
Przeczytaj i połącz w pary obrazki różniące się jedną głoską.
bułka - półka
bączek - pączek
góry – kury
biurko – piórko
koza - kosa
• rozpoznawanie osób po głosie: jedno dziecko jest odwrócone tyłem  i ma za zadanie rozpoznać po głosie wybrane osoby, które mówią: Dzień dobry, kto cię woła?
• ćwiczenie słuchowe, w którym dzieci powtarzają odgłosy:
- duży dzwon: bim – bam – bom
- sanki dzwonią: dzeń – dzeń
- odgłos bębna: bum – bum
- trąbka gra: tra – ta – ta
- tyka zegar: tik – tak
- okrzyk radości: hej – ha!
- wołanie w lesie: hop – hop
- usypianie do snu: a – a – a
Zadaniem dzieci jest zapamiętanie i powtórzenie dźwięków na prośbę prowadzącego. Na zakończenie wskazane pary powtarzają wybrane odgłosy, dzięki czemu powstaje symfonia dźwięków.
4. Ćwiczenia wyrazistości mowy (dykcji).
Przeczytaj i powtórz kilkakrotnie, bez błędu zdania, za każdym razem coraz szybciej.
Proponowane teksty:
1)Nie marszcz czoła.
2) Zmiażdż dżdżownicę.
3)Chrząszcz brzmi w trzcinie w Szczebrzeszynie.
4)Tup, tup, kto to tutaj tak tupie?
5)Król Karol kupił królowej Karolinie korale koloru kolorowego.

III Zakończenie:
Relaksacja  - ćwiczenia rozluźniające, oddechowe przy muzyce relakcacyjnej

 

 

 

 

pełny HTML | wersja mobilna
[X]

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych.