s1

Witamy na stronie Publicznej Szkoły Podstawowej w Kolnicy!

s3

Wycieczka do Warszawy


25-29.05

Mówimy wyraźnie, czyli z dobrą dykcją – poradnik dla początkującego recytatora.    (2godz.) – zajęcia logopedyczne

Cele: doskonalenie wyrazistości mowy (dykcji), zapoznanie  z terminami: recytacja i recytator, doskonalenie techniki recytacji poprzez: utrwalanie prawidłowego toru oddechowego, usprawnianie motoryki artykulacyjnej, ćwiczenia dykcyjne, poznanie zasad wyraźnej wymowy
                            

                            „Choć bywają głoski trudne, a ćwiczenia czasem żmudne
                             Będę pilny i wytrwały – Mówcą chcę być doskonałym!”
(M. Rybak)

Recytacja– to piękne wygłaszanie z pamięci wiersza.
Recytator – to specjalista od pięknego mówienia; jego praca polega:
1. Po pierwsze: na przygotowaniu aparatu mowy do artykulacji (gimnastyka buzi i języka); uczeniu się prawidłowego oddychania oraz wyraźnym mówieniu, czyli z dobrą dykcją;
2. Po drugie: na zrozumieniu o co chodzi w wierszu i po co został napisany;
3. Po trzecie: na wybraniu sposobu, w jaki najlepiej go powiedzieć
(np. głośniej – ciszej; mocniej – słabiej; szybciej – wolniej; gwałtowniej – spokojniej).


I ĆWICZENIA ODDECHOWE:
Uczymy się prawidłowo oddychać, żeby recytatorowi nie zabrakło powietrza
w płucach i nie przerwał mówienia.
ĆWICZENIE 1.
Nabieramy powietrze nosem i powolutku wypuszczamy buzią, jak balon,
z którego uchodzi powietrze: s,s,s.....
ĆWICZENIE 2.
Spróbuj powiedzieć te krótkie trzy wierszyki, najlepiej na jednym oddechu każdy.
a) Kwoka o kurczakach śni.
Są już! Słychać pi, pi, pi...
b) Ktoś przypadkiem trącił drzwi,
alarm piszczy: piiiiiiiiiiiiii.
c) Jak alfabet Morse’a brzmi?
Bardzo śmiesznie: pipip...pipip...pipip, piii...

II GIMNASTYKA BUZI I JĘZYKA
Gimnastykujemy nasz aparat mowy, bo kiedy buzia ledwo się otwiera, to bardzo trudno zrozumieć, co jej właściciel chce powiedzieć.
ĆWICZENIE 1.
Wystawiamy język (w ramach ćwiczeń to uchodzi) i staramy się dotknąć własną brodę, nos, lewy policzek, prawy policzek.
ĆWICZENIE 2.
Udajemy „krowę w kropki bordo, która żuła trawę kręcąc mordą”, czyli wykonujemy stosowne ruchy dolną szczęką (raz w jedną, raz w drugą stronę).

III ĆWICZYMY WYRAŹNE MÓWIENIE, CZYLI DYKCJĘ
Ćwiczymy wyraźną wymowę wyrazów, żeby każdy mógł nas usłyszeć i zrozumieć.
Uczymy się poprawnej wymowy, głośno i starannie czytając trudne wierszyki Ewy Stadtmuller.

 

ĆWICZENIE 1.
Przeczytaj każdy wyraz dokładnie i starannie, tak, żeby głoski nie zlewały się ze sobą w wierszyku o kameleonie Leonie.
Był raz pewien kameleon, /Który miał na imię Leon
I pouczał nie bez racji, /Że życie w jednej kreacji
To brak idei i nudy /Dobre dla jakiejś marudy.
Radził więc z aktualną / Szybko zapoznać się modą
I w idealnej kreacji /Zadziwić wszystkich urodą.

ĆWICZENIE 2.
W niektórych wyrazach występują „zbitki” spółgłosek, które są trudne do wymówienia np. wszystko, zadrżał.
Spróbuj wypowiedzieć głoski w wyrazach: od pierwszej do ostatniej, żeby słowa nie brzmiały: „wszysko”, „zadżał”.
Nagle ciemno się zrobiło / I gwałtownie powiał wiatr,
Chłód ogarnął nas natychmiast, / Zadrżał z trwogi cały świat.
Raptem błysk rozerwał niebo, / Za nim grzmot i trzask i blask.
Piorun strzelił gdzieś w pobliżu / I przestraszył wszystkich nas.


ĆWICZENIE 3.
Niekiedy głoski chowają się na końcu wyrazów i zamiast: poszedł lub rzekł, mówimy niepoprawnie: „poszet”, „rzek”.
Przeczytaj wiersz, starając się nie wypowiadać słów „na skróty”.
Poszedł krasnal na wycieczkę, / Spostrzegł piękną poziomeczkę.
Wylazł do niej jak po płocie, / Spadł, lecz ją uchwycił w locie
I rzekł z dumą: Ot, brawura! / Bez niej krasnal nic nie wskóra.

ĆWICZENIE 4.
Czasem spotkanie dwóch „bliźniaczych” spółgłosek sprawia kłopot i słowa: panna, i wanna, brzmią jak: „pana” i „wana” (dwie głoski zlewają się w jedną).
Dokładnie przeczytaj w wierszu „bliźniacze” głoski.
Jest w muzeum moc obrazów / oglądanych nieustannie:
wonne kwiaty, lekka mgiełka, / pojazd konny, panna w wannie.
Tutaj sanna w miękkim śniegu, / tam deszcz pluszcze monotonnie,
lecąc wprost w ramiona rynny, / która śpiewa: wpadnij do mnie!

ĆWICZENIE 5.
Kłopotliwe w wymowie są głoski „ą” i „ę”. Trzeba wypowiadać je naturalnie, tak jednak, aby np. wyraz: robią nie brzmiał „robio”.
Postaraj się naturalnie wypowiedzieć w wierszu głoski: ą i ę.
Wszyscy już literki znają, / ślicznie piszą i czytają,
szlaczkiem każdą stronę zdobią, / nawet błędów mniej już robią.

ĆWICZENIE 6.
Język pisany różni się od mówionego, dlatego po „t” piszemy „rz”, ale wymawiamy „sz”.
Przeczytaj wiersz „Trzy po trzy” Małgorzaty Strzałkowskiej i przekonaj się sam, że czasami zapis różni się od wymowy.
Strzelec strzyże strzechę w Żninie, / trzmiel trzepaczką trzaska w trzcinie,
na strzelnicy strzela łotrzyk, / a trzpiot trzepie coś trzy po trzy.

ĆWICZENIE 7.
W języku polskim są różne głoski. Trudne w wymowie są zwłaszcza szumiące i syczące głoski.
Przeczytaj na głos bardzo wolno dwa wierszyki M. Strzałkowskiej. Powiedz, który z nich jest „syczący”, a który „szeleszczący”.
Susza
Kiedy susza chaszcze suszy,
każdy suszy ma po uszy,
lecz gdy deszcze spadną ze trzy,
wszystkim w chaszczach się polepszy.
Wąż Paskuda
Wąż Paskuda sunąc mostem,
spostrzegł suchą kępę z ostem,
z sykiem susa dał pod osty
i solone wsuwał tosty.

                                      ZASADY WYRAŹNEJ WYMOWY:
1. Starannie wymawiaj wszystkie głoski (sąsiadujące ze sobą samogłoski, „zbitki spółgłosek” i „bliźniacze spółgłoski”) tak, żeby nie zlewały się ze sobą.
2. Nie wypowiadaj słów „na skróty” (zwłaszcza głosek na końcu wyrazów).
3. Głoski „ą” i „ę” wypowiadaj naturalnie, bez zbędnej przesady.
4. Ćwicz poprawną wymowę, głośno i starannie powtarzając trudne wierszyki.

pełny HTML | wersja mobilna
[X]

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych.